Onderhoudsbaggeren

Monitoringsprogramma
03 oktober 2019

Om het baggeren meer risicogestuurd te kunnen plannen wil Waternet nauwkeurige informatie over de aanwas van slib in de watergangen. De jaarlijkse slibaanwas is de belangrijkste variabele in de onderhoudskosten en als die goed in beeld is, ontstaat een optimaal effect bij minimale kosten. Daarom is Waternet in 2018 gestart met een groot onderzoeks- en monitoringsprogramma naar de slibaanwas.

Gebiedsbreed resultaat

De afgelopen jaren zijn al veel onderzoeken uitgevoerd naar de slibaanwas in specifieke situaties door vergelijkende studies van dieptemetingen. Omdat de lokale omstandigheden per situatie echter kunnen verschillen, ontstaat geen gebiedsbreed resultaat. Het huidige monitoringsprogramma dient om het jaarlijkse budget voor onderhoudsbaggeren te bepalen. Hiervoor zijn betrouwbare gegevens nodig over de aanwas in de verschillende typen watergangen en een uitwerking van de risicosturing bij de uitvoering van de baggerplanning.

Baggeren in de Vecht

Optimaal onderhoudsmoment

Onderhoudsbaggeren wordt bepaald door de aanwassnelheid van sediment en door de minimale doorstroomprofielen die moeten worden gegarandeerd. Omdat de exacte kennis daarover ontbrak, werd vaak gebruikgemaakt van kengetallen voor zowel de aanwas als de stroomprofielen en voor het moment van ingrijpen. Daardoor had het onderhoud vooral een preventief karakter. Ontwikkelingen hierin zijn:

  • Het afkoppelen van lozingen op oppervlaktewater in stedelijk gebied leidt tot een lagere aanwas. Daarnaast leiden ontwikkelingen in technieken van gegevensinwinning en -opslag op termijn tot een verbeterd inzicht in het geografisch beeld van de aanwas in ons beheersgebied. Een volledig real time en geografisch beeld van de waterdiepte zal de veilheidsmarge die hoorde bij het bestaande preventieve karakter verlagen. Dit leidt tot een gerechtvaardigd uitstel van het baggeren en tot lagere gemiddelde kosten per jaar.
  • Risicogestuurd onderhoud doet zijn intrede, gebaseerd op het gecalculeerd bepalen van het optimale onderhoudsmoment. Daarbij staat het minimale doorstroomprofiel centraal en welke schade door uitstel maximaal toelaatbaar is. Risicogestuurd baggeren leidt in het algemeen tot een aantal jaren uitstel van onderhoud, waardoor de gemiddelde kosten per jaar lager worden.


Baggerboot Westelijk marktkanaal

Waterschappen moeten het onderhoud van de watergangen langjarig en duurzaam kunnen uitvoeren, waarbij enerzijds geen achterstand wordt opgelopen en anderzijds niet teveel wordt gebaggerd. De bovenbeschreven ontwikkelingen leiden tot een onderbouwd beeld van de gemiddelde baggeropgave voor AGV met een gemiddeld benodigd budget voor onderhoudsbaggeren per jaar. In 2020 worden de resultaten van het onderzoek gerapporteerd aan het AGV-bestuur en wordt beargumenteerd wat de noodzakelijke jaarlijkse kosten zijn van duurzaam onderhoud van de watergangen in het beheersgebied van AGV.

Baggeren in de Singelgracht

Roy Leysner Projectleider en werkvoorbereider waterinfrastructuur